Mimosa hostilis wortelbast is de gedroogde bast van de wortels van Mimosa tenuiflora, een doornige boom uit het noordoosten van Brazilië. De binnenkant van die bast is vezelig en donkerrood, de buitenkant ruw en grijsbruin. Dutch-Smart verkoopt hem heel, als hele gedroogde stukken die los in de zak zitten, en importeert hem volgens de winkel meerdere keren per jaar.
De winkel noemt het product een etnobotanisch specimen, verkoopt het alleen aan klanten van 18 jaar en ouder en vermeldt dat het niet bestemd is voor menselijke consumptie. Op de productpagina staat ook een harm-reductiondeel met waarschuwingen over MAO-remmers, medicijnen en psychiatrische aandoeningen. Op deze site staan die risico's uitgebreider, met bronnen, op de risicopagina.
Wortelbast, stambast en binnenbast
In de handel gaat het vrijwel altijd om wortelbast. Het meeste botanische onderzoek beschrijft de bast van de stam. De Braziliaanse landbouwonderzoeksinstelling Embrapa noemt die stambast hooguit 5 millimeter dik, met een donkerbruine tot grijze, in de lengte gescheurde buitenkant en een donkerrode binnenbast (Embrapa, Espécies Arbóreas Brasileiras, deel 4).
Bij wortelbast zie je dezelfde opbouw: een dunne, verweerde buitenlaag en daaronder de rode, vezelige laag die in de handel binnenbast heet. De metingen van het DMT-gehalte verderop op deze pagina zijn aan die binnenbast gedaan.
Heel of poeder
Dutch-Smart verkoopt de bast heel. Hele stukken hebben twee voordelen. Je ziet wat je koopt: de kleur van de binnenkant, de dikte, eventueel gruis of schimmel. En hele bast heeft minder oppervlak dat aan lucht en vocht blootstaat. Poeder is dezelfde bast, gemalen. Het neemt minder ruimte in, maar je kunt de kwaliteit niet meer met het oog beoordelen en het stuift.
Waar de boom groeit
Volgens Embrapa komt jurema preta van nature voor in acht deelstaten van Brazilië: Alagoas, Bahia, Ceará, Paraíba, Pernambuco, Piauí, Rio Grande do Norte en Sergipe. Daarbuiten groeit hij in Colombia, El Salvador, Honduras, Mexico en Venezuela, van 10 tot 900 meter hoogte.
Zijn Braziliaanse leefgebied is de Caatinga, een droog doornbos van ongeveer 800.000 vierkante kilometer met gemiddeld zo'n 500 millimeter regen per jaar en temperaturen tussen 18 en 40 °C (Azevêdo e.a. 2014). Dat is iets anders dan het regenwoud waar ayahuasca vandaan komt. De boom is een pionier: hij groeit op kale, verstoorde grond en bindt via wortelknolletjes stikstof uit de lucht. Embrapa raadt hem daarom aan voor de eerste fase van bosherstel.
Hoe wortelbast in de praktijk wordt geoogst en hoeveel van een boom daarbij wordt gebruikt, hebben we in de wetenschappelijke bronnen die we raadpleegden niet beschreven gevonden. Wil je meer weten over de herkomst van een partij, vraag het dan aan de klantenservice van de winkel.
Wat er in de bast zit
De bast bevat N,N-dimethyltryptamine, afgekort DMT, een tryptamine-alkaloïde. Chemici van de Federale Universiteit van Bahia maten het gehalte in 24 monsters binnenbast die zij lokaal verzamelden (Gaujac e.a. 2012).
| Meting | Uitkomst |
|---|---|
| Monsters | 24, binnenbast uit Bahia |
| Laagste gehalte | 1,26 mg DMT per gram |
| Hoogste gehalte | 9,35 mg DMT per gram |
| Verschil | ruim een factor 7 |
In Mexico vond een team in bast van gekweekte bomen hooguit 0,33 procent van het drooggewicht, en daar hing het gehalte af van het plantdeel, de maand van oogsten en de leeftijd van het materiaal (Nicasio e.a. 2005). Een Braziliaanse studie over twee jaar zag dat het gehalte in stambast lager lag in maanden met meer zon en hogere temperaturen (De Souza e.a. 2025).
Wat dat voor een zak bast betekent: het gehalte is per partij onbekend en kan sterk verschillen. Een percentage dat ergens wordt genoemd, zegt weinig over de bast die jij in handen hebt. Naast DMT bevat de bast looistoffen (tannines), die hem zijn rode kleur geven. In stambast vond een Fins team in 2005 ook yuremamine, een indool die tot dan toe niet bekend was (Vepsäläinen e.a. 2005).
Een goede partij herkennen
- Kleur. Breek een stuk door. De binnenkant hoort diep roodbruin te zijn. Een grauwe, grijze binnenkant wijst op oude of nat geworden bast.
- Droogte. Droge bast breekt met een knak. Buigt een stuk zonder te breken, of voelt het koel en klam, dan zit er vocht in.
- Geur en schimmel. Een muffe kelderlucht of wit pluis op de stukken betekent schimmel.
- Zuiverheid. Kijk hoeveel gruis, zand of kaal hout ertussen zit.
Bewaren
Bast is een gedroogd plantmateriaal en blijft het langst goed als hij droog, donker en luchtdicht staat. Verdeel een grote verpakking over glazen potten met een goed sluitend deksel, schrijf er de naam en de datum op, en zet ze in een droge kast, uit de zon en weg van de verwarming. Bewaar de bast buiten bereik van kinderen en huisdieren en niet tussen voedsel of thee. Bij geiten en schapen die de plant eten, worden vaker jongen met aangeboren afwijkingen geboren (Lima Bezerra e.a. 2021).
Andere toepassingen: verfstof en looistof
Buiten de ayahuasca-context is de bast een looistof. In stambast is 17,74 procent gecondenseerde tannines gemeten, en Braziliaanse onderzoekers kregen er goede resultaten mee bij het looien van geitenhuiden (Paes e.a. 2006, aangehaald in Azevêdo e.a. 2014). Turkse textielonderzoekers gebruikten een extract als kleurstof op katoen en vonden matige kleurechtheden (Erkan e.a. 2014). Met een ijzerbeits trekken tanninekleuren naar grijs, met aluin blijven ze warmer roodbruin.
Wat de wet over de bast zegt, staat op de wetpagina. Welke hoeveelheid bij je past, lees je in de koopgids.